काठमाडौँ,
संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानको खार्ग टापु कब्जा गर्न सक्ने तयारीको सम्भावना सार्वजनिक भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले खार्ग टापुमा आफ्नो सैनिक पठाएर इरानको प्रमुख तेल निर्यात स्थल नियन्त्रण गर्ने संकेत दिएका छन्। खार्ग टापु इरानको तेल निर्यातको मुख्य मार्ग हो र लगभग ९० प्रतिशत तेल निर्यात यसै मार्ग हुँदै गरिन्छ।
यदि अमेरिकी सेनाले खार्ग टापु कब्जा गर्ने निर्णय गर्छ भने यो अस्थायी कदम हुनेछ, जसले इरानमाथि दबाब सिर्जना गरेर होर्मुजको जलडमरूमध्यमा नियन्त्रण छोड्न वा वाशिंगटनका माग स्वीकार गर्न बाध्य पार्न सक्नेछ। तर इरानी नेतृत्वको दृढता र प्रतिरोधका कारण यसले सफल हुने सम्भावना कम देखिएको छ। इरानी संसदको अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर गलीबाफले अमेरिकी सेनाप्रति “आगो वर्षाउने” चेतावनी दिएका छन्।
सैन्य रणनीति अनुसार अमेरिकी एयरबोर्न र पाराशूट सैनिक राति आक्रमण गरी मुख्य क्षेत्रमा कब्जा गर्न सक्ने सम्भावना छ भने म्यारिन्स समुद्रबाट टापुमा अवतरण गर्ने तयारीमा छन्। तर यसका लागि अमेरिकी जहाजहरूले इरानी नियन्त्रणमा रहेको होर्मुज जलडमरूमध्य पार गर्नुपर्नेछ र ड्रोन तथा मिसाइल आक्रमणको सामना गर्नुपर्नेछ।
खार्ग टापुमा अमेरिकी कब्जाले लामो समयसम्म सतत दबाब, ठूलो जनधन क्षति र अमेरिकी भित्री राजनीतिक विरोधको सामना गर्नु पर्ने चुनौती समेत ल्याउनेछ। यसको तुलनामा युक्रेनको स्नेक टापु कब्जा र त्यसपछिको प्रतिरोध एक सान्दर्भिक उदाहरण हो।
इरानका अन्य टापुहरू जस्तै लारक, केश्म र अबू मूसा समेत अमेरिकी दृष्टिकोणमा रणनीतिक महत्त्व राख्छन्, जसले इरानलाई जलमार्गमा सुरक्षात्मक लाभ दिन्छ। तर सम्भावना छ कि अमेरिकी आक्रमण केवल रणनीतिक संकेत वा छलकपटको हिस्सा मात्र हुन सक्छ।
हालको अवस्था अनुसार ट्रम्पले क्षेत्रमै थप सैनिक पठाउने र सम्भावित भूमिगत आक्रमणको संकेत दिएका छन्, तर इरानसँग “गम्भीर वार्ता” भइरहेको पनि जनाएका छन्। युद्धको पाँचौं हप्ता प्रवेश गर्दा अमेरिकी रणनीति स्पष्ट छैन, र सम्भावित सम्झौता दुवै पक्षबीचको ठूलो दूरी घटाएर मात्र सम्भव हुने देखिन्छ।
