वाशिङ्टन,
संयुक्त राज्य अमेरिकाले केही ईरानी तेलमाथि जारी रहेका प्रतिबन्ध हटाउने विचार गरिरहेको छ। यो कदम हालको ईरान–युद्धले ऊर्जा बजारमा परेको असर कम गर्न उठाइएको रणनीतिक प्रयासको भाग हो।
अमेरिकी ट्रेजरी सचिव स्कट बेसेन्ट ले फक्स बिजनेससँगको अन्तर्वार्तामा यो प्रस्ताव राख्दै भने कि यसले विश्व बजारमा तेलको आपूर्ति बढाउन सहयोग पुर्याउन सक्छ। हाल विश्वभर ऊर्जा मूल्य तीव्र रूपमा बढिरहेको छ, किनकि युद्धले शिपिङ र उत्पादनमा बाधा पुर्याएको छ।
बेसेन्टका अनुसार, प्रस्तावित कदमले समुद्रमा रहेको करिब १ करोड ४० लाख ब्यारेल तेलको बिक्रीमा प्रतिबन्ध हटाउन सक्नेछ, जसले १०–१४ दिनसम्म विश्व बजारमा मूल्यमा सानो घटबढ ल्याउन सक्छ। तर, विशेषज्ञहरूले यो कदमले दीर्घकालीन प्रभाव सीमित रहने र सम्भावित रूपमा ईरानी सरकारको कोषमा रकम पुग्ने जोखिम बढ्ने चेतावनी दिएका छन्।
यसअघि चीन ईरानी तेलको प्रमुख खरिदकर्ता थियो, तर अमेरिका र अन्य देशले लगाएका प्रतिबन्धका कारण यो तेल छुट मूल्यमा चीनलाई बिक्री हुँदै आएको थियो। प्रस्तावित प्रतिबन्ध हटाइएमा अन्य देशहरू—जस्तै भारत, जापान र मलेसिया—लाई तेल आपूर्ति गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूले भनेका छन् कि आपूर्ति थोरै भएकाले मूल्यमा ठूलो असर नपर्ने सम्भावना छ। यस्तै, केही तेल पहिले नै बजारमा पुगिसकेको भएको कारण नयाँ कदमले बजारमा महत्वपूर्ण प्रभाव नपुग्ने अनुमान गरिएको छ।
यस कदमले रूसमाथि केही प्रतिबन्ध अस्थायी रूपमा निलम्बन गरिएको निर्णय जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया उत्पन्न गर्न सक्छ भन्ने पनि सम्भावना छ। हाल, अमेरिकी प्रतिनिधि सभा ईरानी तेल क्षेत्रमाथि प्रतिबन्ध कडा गर्ने विधेयक पारित गरिसकेको छ।
विशेषज्ञहरूले भनेका छन् कि अमेरिकाले तेल बिक्रीबाट प्राप्त रकम ईरानी सरकारलाई नजाओस् भन्ने चाहन्छ, तर व्यवहारमा त्यसको नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण हुनसक्छ। हालको ऊर्जा संकटमा “प्रत्येक ब्यारेलको गन्ती महत्त्वपूर्ण” भएको र अमेरिकाले थप तेल आपूर्ति खोजिरहेको अवस्था रहेको उनीहरूको विश्लेषण छ।
