वाशिङ्टन,
मध्यपूर्वमा ईरान–संयुक्त राज्य–इजरायल युद्धले विश्व ऊर्जा बजारमा ठूलो अस्थिरता सिर्जना गरेको छ। स्ट्रेट अफ होर्मुजमा भएको अवरुद्ध र ऊर्जा पूर्वाधारमा भएको क्षतिको प्रभावले तेल आपूर्तिमा बाधा पुर्याएको छ। यसबाट विभिन्न देशहरूमा आर्थिक प्रभाव फरक–फरक रूपमा परेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार युद्धबाट प्रत्यक्ष लाभ उठाउने देशहरूमा नर्वे, क्यानडा र रुस पर्दछन्। मध्यपूर्वका उत्पादक देश जस्तै कतार र साउदी अरब मा असर परेको छ भने, नर्वे र क्यानडाले वैकल्पिक आपूर्ति बढाएर फाइदा उठाइरहेका छन्। यसैगरी, अमेरिका द्वारा रूसमाथि केही प्रतिबन्धमा नरमी ल्याएपछि रूसले भारतलाई तेल निर्यातमा ५०% वृद्धिदेखि ठूलो आर्थिक लाभ कमाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
तर अमेरिकाले आफ्नै घरायसी बजारमा ठूलो असर भोगिरहेको छ। अमेरिकी तेल उत्पादकले केही लाभ उठाए पनि, घरायसी र उद्योग क्षेत्रका उपभोक्ताहरू उच्च तेल मूल्यको जोखिममा छन्। विशेषगरी मिडवेस्टको जाडो र यातायातमा उच्च खपत हुने भएकाले मूल्य वृद्धिले आर्थिक वृद्धिमा नकारात्मक असर पुर्याउन सक्ने चेतावनी विशेषज्ञहरूले दिएका छन्।
युरोप र ब्रिटेन पनि ठूलो असरमा छन्, किनभने आयातित ग्यासमा अत्यधिक निर्भरता छ। मूल्य वृद्धिले मुद्रास्फीति बढाउने सम्भावना छ। एशियाली देशहरू, विशेषगरी दक्षिण कोरिया, तेल आपूर्तिको बाधाबाट आफ्नो चिप उद्योग र औद्योगिक क्षेत्रमा असरको सामना गरिरहेका छन्। तर चीन र भारतले आपूर्ति जोखिमलाई केही हदसम्म व्यवस्थापन गरेर रूस र ईरानबाट तेल खरिद बढाएका छन्।
विशेषज्ञहरू भन्छन् कि युद्ध लम्बिएमा व्यक्तिगत देश मात्र नभई विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा पनि असर पर्ने जोखिम बढ्नेछ। अझै युद्धको दीर्घकालीन परिणाम र ऊर्जा आपूर्तिमा पर्ने असरका कारण आर्थिक अस्थिरता बढ्ने सम्भावना रहेको छ।
