वासिङटन/तेहरान,
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले आफ्नो देशसँग “लगभग असीमित” हतियारको आपूर्ति भएको दाबी गरेका छन् भने इरानको रक्षा मन्त्रालयले अमेरिका अपेक्षा गरेभन्दा लामो समयसम्म शत्रुलाई सामना गर्ने क्षमता भएको जनाएको छ।
इरान–अमेरिका–इजरायल द्वन्द्वको प्रारम्भदेखि नै दुवै पक्षले उच्च गति र तीव्रता सहित आक्रमण गरिरहेका छन्।इन्स्टिच्युट फर नेशनल सेक्युरिटी स्टडिज (INSS) का अनुसार, अमेरिकी र इजरायली सेनाले २,००० भन्दा बढी आक्रमण गरेका छन् भने इरानले ५७१ मिसाइल र १,३९१ ड्रोन प्रक्षेपण गरेको छ। प्रारम्भिक हानिहरूलाई अवरोध गरे पनि लामो समयसम्म यस्ता उच्च स्तरका आक्रमण जारी राख्न दुबै पक्षका लागि चुनौतीपूर्ण बन्ने देखिन्छ।
इरानको मिसाइल र ड्रोन प्रक्षेपण हाल घटेको देखिएको छ। प्रारम्भमा इरानसँग २,००० भन्दा बढी छोटो दूरीका बलिस्टिक मिसाइल थिए भने हजारौँ शाहेद ड्रोन उत्पादन गरिएका थिए। तर युद्धको पहिलो दिनदेखि मिसाइल प्रक्षेपण ८६% र ड्रोन प्रक्षेपण ७३% ले घटेको अमेरिकी सेनाले जनाएको छ। यसको कारण सम्भावित रूपमा हतियारको भण्डार संरक्षण र संचालनको कठिनाइ हो।
अमेरिका र इजरायलको हवाई प्रभुत्व कायम भएको छ। अधिकांश इरानी हवाई सुरक्षा प्रणाली नष्ट भइसकेको छ र इरानको विश्वसनीय हवाई सेना अब छैन। अमेरिकी सेनाले अब इरानका मिसाइल–ड्रोन प्रक्षेपक र हतियार भण्डारलाई निशाना बनाउँदै निर्माणशालाहरू नष्ट गर्ने चरणमा प्रवेश गरेको छ।
तर इरानको क्षेत्रफल फ्रान्सको तीन गुणा रहेकोले हतियार सम्पूर्ण नष्ट गर्नु चुनौतीपूर्ण छ। इतिहासले पनि देखाएको छ कि हवाई आक्रमणबाट मात्र दीर्घकालीन विजय सुनिश्चित हुँदैन; गाजामा इजरायलको लामो समयसम्मको बमबारी र यमनमा हुती विद्रोहीको दिर्घकालीन बचाउ यसको प्रमाण हुन्।
विशेषज्ञ मार्क क्यान्सियन का अनुसार अमेरिकी पास अझै हजारौँ जेडीएएम बम र करिब १,६०० प्याट्रियट मिसाइलहरू छन्, तर महँगो हवाई रक्षा प्रणालीको आपूर्ति सीमित छ। हतियारको आपूर्ति सीमित भए पनि अमेरिका हवाई–भूमि युद्धलाई लामो समयसम्म जारी राख्न सक्षम देखिन्छ।
हतियार भण्डारको अवस्था युद्धको दिगोता र संचालनको टेम्पो निर्धारण गर्ने मुख्य कारक बन्न सक्दछ, तर अमेरिका र इजरायलसँग पर्याप्त रणनीतिक क्षमता रहेकोले इरानलाई लामो समयसम्म सामना गर्न कठिन पर्ने अनुमान गरिएको छ।
