काठमाडौं,
गत हप्तामा दुईपटक रुस र इरानका राष्ट्रपतिबीच टेलिफोन संवाद भएको छ। अमेरिकी र इजरायली हवाई हमलाका बीचमा, रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन आफैँलाई अन्तर्राष्ट्रिय शान्तिकर्मीको रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयासमा छन्। तर, यो सजिलो छैन किनभने २०२२ मा रुसले स्वतन्त्र राष्ट्र युक्रेनमा पूर्ण आक्रमण गरेको थियो, जसलाई संयुक्त राष्ट्र संघले निन्दा गरेको थियो।
मस्को र इरानबीच “व्यापक रणनीतिक साझेदारी” सम्झौता छ, तर यो आपसी रक्षा संझौताको बराबरीमा छैन। यसअन्तर्गत, रुसले इरान–अमेरिका विवादमा मध्यस्थता प्रस्ताव गरेको छ। रुसका लागि यो गल्फ क्षेत्र र मध्यपूर्वमा आफ्नो प्रभाव बढाउने र वाशिङ्टनसँग सम्बन्ध सुदृढ गर्ने अवसर पनि हो। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको टेलिफोन संवादमा, पुटिनले तत्काल कूटनीतिक समाधानको प्रस्ताव राखेका थिए।
इरानमा तनावको बेला रुसले आर्थिक फाइदा पनि पाउनेछ। हाल विश्व बजारमा तेलको मूल्य अचानक बढ्दा, रुसको सरकारी राजस्वमा वृद्धी भएको छ र यसले युक्रेनमा जारी युद्धको लागि आवश्यक कोष उपलब्ध गराउनेछ। अमेरिकी–इरानी तनावका कारण तेल आपूर्तिमा समस्या भएपछि अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति ट्रम्पले केही देशमा तेलसम्बन्धी प्रतिबन्ध हटाउन सक्ने संकेत दिएका छन्, जसले रुसलाई अझ ठूलो वित्तीय लाभ दिने सम्भावना छ।
रुसको केन्द्रीय मिडियाले पनि यो अवसरलाई सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। “महँगो तेलले पश्चिमलाई प्रतिबन्ध फिर्ता गर्न बाध्य बनाउँछ” शीर्षकमा कोम्सोमोल्स्काया प्रव्दाले लेखेको छ। यद्यपि केही रूसी पत्रिकाले ट्रम्प र इरान युद्धको आलोचना पनि गरेका छन्, जसले अमेरिकी रुस–इरान सम्बन्धमा राजनीतिक जटिलता देखाउँछ।
